Saçını Tarayanların Tarağı

Zengin bir avukat olan Leyla Taylan’ın gönül defterinden sayfaları konu alan Kimler Geldi Kimler Geçti Netflix’te yayınlandı. Senaryosu Ece Yörenç’e ait diziyi Bertan Başaran yönetirken başroldeki Serenay Sarıkaya’ya âdeta bir yakışıklı ordusu eşlik ediyor. 

“En güzeli senin kadar sevilmedi”. Sahi en güzeli hangisiydi? 

Dizinin konusunu kısaca analım. Leyla Taylan dayısının ve partnerinin sahibi olduğu avukatlık bürosunda önemli kişilerin davalarına bakmakta, ofis arkadaşlarıyla birlikte hafta sonları gönlünce Çeşmelere, Alaçatılara akabilmektedir. 

Uzun bir ilişkiden çıkan Leyla (Serenay Sarıkaya) eski sevgilisi Ömer’i (Metin Akdülger) unutmak için yeni maceralara yelken açmakta gecikmez. Kısa sürede “Şeyyaz” diye seslendiği Feyyaz (Boran Kuzum) girer hayatına. Ancak başarılı şefimiz Feyyaz da Leyla’yı teskin edemez ve en büyük aşkların kavgayla başladığı klişesini yansıtan gelişmeler yaşanır. Leyla müvekkilinin boşanma davası açtığı Cem Murathan’a (Hakan Kurtaş) abayı yakar. Bu yakınlaşma zamanla iş ilişkisini beraberinde getirir ve Leyla’nın gelgitli aşk hayatında sorunlara yol açar.

Dizinin yakışıklı şefi Feyyaz… Namıdiğer Şeyyaz! Leyla teselliyi ilk onda arıyor. Boran Kuzum’un canlandırdığı Şeyyaz pek güven vermeyen, herkese mavi boncuk dağıtan bir tip…

Paralel Türkiye’de paramparça aşklar ve köpekler

Kimler Geldi Kimler Geçti’yi konusu ve işlenişi bakımlarından incelemekte yarar var. Zira konusu itibarıyla sınıfta kalan yapım olay örgüsüyle belli bir seviyeye erişmekte. 

Konusu neden zayıf, değinerek başlayalım. Öncelikle dizinin kusursuz bir “Netflix işi” olduğunu söylemeli. Herhangi bir yerel unsur barındırmıyor. Netflix bu tür yapımlarda artık kendi dilini oturttu. Her ülkeden popüler oyuncular seçiyor, üzerine seks ve aşk barındıran bir hikâye kuruyor, şatafatlı yaşamlar eşliğinde bir tür zengin pornografisi sunuyor. Bazı yapımlarında ise öğrenci gençlik devreye giriyor işin içine yoksulluk karışıyor. Yine bazı yapımlarında orta-üst sınıf alışkanlıklar öne çıkıyor ve yaşam standartları bir tık geriye çekiliyor. Kimler Geldi Kimler Geçti tam anlamıyla bir zengin pornosu… Siz dizinin tanıtımında geçen “başarılı avukat” ifadesine takılmayın. Leyla Taylan televizyon dizilerinde soyadı mutlaka söylenen ağalardan beylerden farksız çizilmiş ve bu dizide de “renkli” karakterlere rağmen soyadları adlardan bir adım önde gidiyor.

Leyla Taylan dayısının şirketinde çalışıyor. Annesi dış işlerinde bürokrat, babası uluslararası projelerde istihdam edilecek türden başarılı ve entelektüel bir mimar. Salt eğitim bakımından değil kültürel anlamda da donanımlılar. Ülke ülke geziyorlar. Ülke toprakları deseniz yıkılıyor! Leyla’nın yazları göl evinde geçmiş. Kışları Cihangir’de yaşamakta. Arkadaş çevresi de epey bir varlıklı.

Leyla-Ömer çiftinin velayetini bir türlü paylaşamadığı köpekleri Badi, ayrılık acısı yaşayan Leyla’ya zor günlerinde destek oluyor.

Leyla ve iş arkadaşları mesailerini, sosyal medyada bazen karşımıza çıkan ve işte geçen bir günün paylaşıldığı videolardaki gibi kahve otomatından dedikodu köşesi arasında mekik dokuyarak tamamlıyorlar. Patronlarıyla tatlı mı tatlı bir ilişki kuruyorlar. Leyla’nın ayrıldığı sevgilisi Ömer mimar, kaçamak yaptığı Şeyyaz restoranına yer bulunmayan gözde bir şef. Tutkuyla peşinden sürüklendiği Can Murathan ise boşandığı eşlerine milyonlarca dolar saçabilen bir burjuva… Anlayacağınız hayatlar çiçek, tablolar pembe, geceler şenlikli! Bu koşullarda kof bir kadın dayanışması örneği sergileyen ve erkek düşmanı değilse de “erkekler kötüdür” söyleminde ısrar eden dizinin aşk üzerine kestiği ahkâm da pek değerli bulunmuyor.

Çünkü bu koşulları kaymak tabaka paylaşmakta… Kaymak tabaka Çeşme’de bir diskoda eğlenirken birilerinin göğsüne telefon numarası yazıyor. Kaymak tabaka göl evlerinde drone uçuruyor. Seyircinin büyük çoğunluğunun anlayamayacağı şeyler. Meşhur bir video var, hatırlarsınız. Ailesinin tekne aldığı çocuk heyecanını göz yaşlar içinde dile getiriyor, “anlayamazsınız” diyordu. Bu dizide geçenleri anlamak güç doğrusu… Bazı hayatlar yaşanmadan anlaşılmıyor!

Kaymak tabakadan avukatlar Çeşme’de eğlenirken…

Anlatıda başarı

Hikâyenin işlenişi ise kusurlarına karşın başarılı… Tempo iyi ayarlanmış. Bölümler sarkmıyor. Yedinci bölüm (finalden önceki) biraz zayıf ama genel hatlarıyla hikâye sakız edilmemiş. Günün sonunda “hareketli bir aşk hayatı” izliyoruz, bu denli olay yaşanması son derece doğal. Olayların arasına geniş sofraların, kaçamakların, parti ve tatillerin serpiştirilmesi seyirciyi dinlendiriyor. Leyla’nın anne ve babasının çatışması da fena serilmemiş. Doğruların gün yüzüne çıkma faslı tabii biraz aceleye getirilmiş ama çiftin duyguları iyi bağlanmış. Anne babanın kimyası Leyla’nın finalde kiminle nikâh masasına oturacağını belirleyişinde de etkili olmuş.

Diyaloglar yer yer ham… Hele arkadaş çevresi karikatür düzeyinde. Kaçamaklar, aşklar ve sevgililer de pek iyi konuşmuyor. Bunda dizinin Leyla karakterine yoğunlaşmasının payı büyük… Leyla’nın diyalogları çoğu zaman vasat ama pandemiden bahsettiği kısımlar iyi… 

Serenay Sarıkaya’yı avukat cüppesinde gördüğümüz nadir anlardan. Leyla Taylan “başarılı” bir avukat… Doğuştan şanslı mı demeli yoksa?

Anlatıya damga vuran bir diğer öge de bölümlere isim veren, günümüz aşk hayatının Lovebombing, ghosting, benching gibi popüler tabirleri… Bunlar şüphesiz eğlenceli şeyler ve olay örgüsüyle de örtüşüyorlar ama yine bir uzaklık söz konusu… Gibi dizisinde “lovebombing, gaslighting, ghosting, nihayetinde de işte kara toprak” repliği geçiyordu. Gibi‘deki yaratıcılıktan eser yok tabii.

Kimler Geldi Kimler Geçti bölüm başlarında geriye sararak akıyor. Şüphesiz özgün değil ama “bu üslup bu hikâyeye gitmiş” diyebiliriz. 

Narsizm meselesi ve yavanlık

Kimler Geldi Kimler Geçti temposu yüksek, bir sonraki bölümü merak ettiren bir dizi fakat yaşamların toplum geneline yabancılığı (dikkat: aykırılığı demiyorum!), çatışmaların yetersizliği sebebiyle heyecan yaratamıyor. Tek derdi aşk olan dizi güncel ifadelerle renklendirdiği tatlı suyunu narsizm gibi kavramlarla bulandırmaya çalışıyor. 

Dizide Leyla’nın düşünde Cem Murathan bir göl kenarında suya düşmüş silüetine bakıyor. Bu gönderme sürekli anılan narsizm kavramını desteklerken bir incelik yakalanamıyor. Narsizmin son dönemde yerli yersiz kullanıldığına şahit oluyoruz. Cem’in eski eşi narsizm temalı sergi açıyor, kitap yazıyor. Leyla ve arkadaşları defalarca erkekleri (en azından bir kesimini narsist olmakla suçluyor fakat narsist nedir, “sudaki silüetine hayran hayran bakan karikatür dışında nedir, arka planına hiç bakılmıyor. “İşte şundan dolayı narsist” bile denmiyor Cem Murathan’a. Laf kalabalığı ile idare ediliyor. Narsist bu adam ya! duygu yoğunluğuyla sahneler geliştiriliyor. Bu durum ise dizideki danışmanların senaryoyu güçlendirmediğini düşündürüyor. Psikologlar ve ruh hekimleri senaryoya katkı verselerdi sıkça anılan bu kavram temellendirilirdi.

Dizimizin baş narsisti Cem Murathan… Güçlü, yakışıklı, tekinsiz… Sahnede ceketini çıkarıp Leyla’nın sırtına vermek üzere… Anlayacağınız beyimiz centilmen de!

Diğer yandan Cem Murathan’a narsist denmesi bir kafa karışıklığını düşündürüyor. Burada güç figürüne ithaf edilen narsizim aslında “istediğini elde etme özgürlüğü”yle karıştırılıyor da denebilir. Cem’in bu cool duruşu, kararlı davranışları yahut ezber bozan ve onu gündemde tutan kararları şüphesiz narsizminden değil sermayesinden kaynaklanıyor. (Araya girip sormalı: Siz hiç bu tür dizilerde yoksul narsist gördünüz mü?) Eşine kendisinden boşanması için on milyon dolar vermesi onu narsist biri yapmıyor. Cem Murathan sevgiyi ve ilişkileri parayla satın alabiliyor yine parayla bırakabiliyor. Burada kendine aşk yok, dahası bir kişilik ve davranış bozukluğu da yok. Burada ait olduğu sınıfın gelenekleri ve direksiyon hâkimiyeti var.

Leyla sabahları stres atmak, enerji toplamak için Haliç’te kürek çekmekte. Sabah erken kalkıp şehri yaşayanlardan! O sırada Haliç Köprüsü üzerinden geçen metrobüslerdeyse başka bir spor kitlesel bir biçimde yapılıyor: “Sağ salim işe ulaşmak”

Oyunculuklara dair

Kimler Geldi Kimler Geçti Serenay Sarıkaya’ya yapılmış bir dizi… Kadın starlar arasında Sarıkaya da üzerine dizi yapılacak az sayıda isimden. Dolayısıyla bir gariplik yok… Netflix oyuncunun ve sergilenen safahatın cazibesi üzerine bir anlatı kurmuş. Daha doğrusu belli ki sipariş edilmiş. Yeşilçam’da da “bana bir Türkanlı film yaz” denirmiş mesela… Yinelemeye gerek yok, için ticari yönüne göz önüne alındığında hayli normal bir yaklaşım bu. Dizinin zaten sanatsal yahut düşünsel bir iddiası da yok. “Bir hafta sonunda bitir” kategorisinden… Hatta bir gecede bitirilmesi de muhtemel…

Gelin görün ki dizinin tek bir oyuncu üzerine yapılması diğer karakterleri de boşa düşürüyor. Boran Kuzum karikatür, Hakan Kurtaş karikatür… Metin Akdülger idare eder bir performans sergilemiş. 

Ömer… Ömer! O da az değil! Bir yandan duyarlı âşık pozları verirken bir yandan uzun soluklu teselli ilişkilerinden vazgeçmiyor.

Arkadaş çevresi deseniz tam bir facia… Meriç Aral ve Efe Tunçer görünüyorlar sadece… Ahmet Rıfat Şungar ile Esra Ruşan biraz oynamışlar. Ki ikisinin de aslında Aral ve Tunçer’den farklı olarak iyi bir oyuncu kumaşı var.  Cem Murathan’ın unutamadığı eşi Defne rolünde Gülcan Arslan, üçüncü eşi Tuba rolünde Bade İşçil ve bir diğer avukat Beliz olarak izlediğimiz Zeynep Tuğçe Bayat da performansları değerlendirilecek kadar öne çıkmıyorlar. Ömer’in sevgilisini canlandıran Nil Sude Albayrak ise sarhoş bir biçimde iç döktüğü sahnede zayıf kalmış. Levent Kırca izleseymiş keşke!

Gelelim Sarıkaya’ya… Sarıkaya hep benzer rollerde oynadığı için oyunculuğunu bir türlü geliştiremedi. Giyimi kuşamından makyajına dört dörtlük bir star ve ekrana yakışıyor. Ama oyunculuk konusunda oldukça yetersiz. Bu dizide de duygulardaki seyre eşlik edememiş… Ne vücut dili başarılı ne sesinde ve yüzünde duyguların karşılığını buluyoruz. Bunda karakterinin iddiasız bir pozisyona sürüklenmesinin payı yadsınamaz. Finalde kendi başına, burnunun dikine yürüyüp giden bir karakter ancak dizi boyunca bu yürüyüşü destekleyecek türden güçlü bir imaj çizmiyor. Çırpınışları, kaçışları, meydan okuyuşları… Alaycı tavrı, merhameti ve arayışları hep havada kalıyor. 

**

Kimler Geldi Kimler geçti, eğlenceli bir seyirlik… Olayları işleyişi yönünden iş görüyor, sürükleyici ve dinamik fakat aynı yorumu malzemesi yahut çıkış noktası için yapmak güç. Dişin kovuğuna gitmeyecek meseleler, havada gezinen karakterler… Bu hâliyle Netflix’teki Fatma, Bir Başkadır, Sıcak Kafa, Andropoz ve Kübra gibi işlerin değerini ortaya koyuyor.

Haydar Ali Albayrak